Nghi lễ động thổ theo dân gian.

Nghi lễ động thổ theo dân gian.

1. Nghi lể khi làm nhà mới của người xưa
Từ khi bắt đầu làm nhà đến khi ngôi nhà được hoàn tất, thuỏ xưa người Việt phải tiến hành nhiều nghi lễ. Đó chính là:
– Lễ bình cơ: Gia chủ đem lễ vật cúng trên miếng đất chọn làm nhà, dọn dẹp sạch sẽ khu đất đó. Sau đó gia chủ mới đi mòi thợ đến bàn việc làm nhà.
– Lễ trúc cơ: Bắt đầu đắp nền nhà.
– Lễ phạt Mộc (lễ khỏi công): Gia chủ làm hai mâm cỗ, một để cúng tổ tiên và Thổ thần, một để cúng tổ sư thợ Mộc. Cúng xong người thợ cả cầm rìu chặt ba nhát vào cây gỗ định làm cột cái để làm phép. Người thợ cả
nhất thiết phải “lên rui mực” (định kích thước ngôi nhà vào một thanh tre gọi là rui mực, sào nhà hay thước tầm). Sau đó, nhóm thợ bắt đầu công việc cưa xẻ gỗ.
– Lễ định táng (tảng) hay còn gọi là lễ in tảng: Làm lễ để đô nền nhà, định nơi đặt cục táng (đá kê chân cột)
– Lễ tàng giá: Còn gọi là sàn vài (ráp thử các vài cột của căn nhà). Chỗ nào chưa tốt thì sửa chữa lại.
– Lễ thượng lương (gác đòn dông hay lễ cất nóc): Lễ này được coi là quan trọng nhất không thể bỏ qua. Chọn được ngày tốt, gia chủ nhờ một người nào đó trong thân tộc, vỢ chồng song toàn, lắm con nhiều cháu làm ăn phát đạt để đưa cây đòn dông (vịn vào) cùng vối số lượng mấy người phụ đõ lên gian chính giữa. Trong khi làm lễ, cây đòn dông đó được buộc hai cành lá thiên tuế, một vài vuông vải đỏ hay lụa đại hồng có vẻ hình Bát quái, quyển lịch Tàu hay sách chữ Nho.
– Lễ cái Ốc: Bắt đầu lợp nhà.
– Lễ nhập trạch (an Thổ): Lễ này cúng báo để tổ tiên biết, nhà đã làm xong. Trong số lễ vật đó có gạo rang trộn với nưóc để rắc vào bốn góc nhà.
– Lễ động sàng: Cúng báo gia tiên để dọn về nhà mối và được kê gia cụ vào nhà.
– Lễ tân gia (lễ hoàn thành) hay còn gọi là lễ lạc thành), lễ cài sào): Gia chủ làm lễ cúng gia tiên rồi gác thưỏc tầm lên hai đầu cột cái của gian chính giữa.
Lễ này tổ chức ăn uống mời bà con họ hàng, khách, khứa xa gần tói dự. Những người được mòi thường đem tiền, câu đối, pháo đến chúc mừng gia chủ.
– Lễ hoàn công (trả công thợ): Lễ này do thợ tổ chức cúng Tổ Sư Lỗ Ban, để nhận tiền công.
– Lễ an cư: Làm lễ tạ tổ tiên, Thổ thần để báo cho biết chủ nhân đã làm ăn yên ổn trong nhà mới.
2. Nghi lế động thổ làm nhà
Chọn ngày tốt cho việc động thổ: Chúng ta biết rằng, khi chuyển nhà, động thổ, cần phải chọn ngày tháng thích hợp để thực hiện nghi thức quan trọng này. Trước hết, chúng ta cần phải hiểu rằng, nếu chọn ngày tuyệt đối không được chọn ngày xung khắc con giáp của người trong nhà. Có nghĩa là cần phải hiểu về hệ thống thiên can địa chi trong lịch pháp. Nếu không hiểu, phải mang theo cuốn Hoàng lịch, tìm những ngày màu đỏ mà không xung với con giáp của người nhà, đấy chính là ngày tốt.
Dân gian cho rằng “Đất có Thổ công, sông có Hà bá”, do vậy những công việc liên quan đến đất đai như: Thiết kế công trình, xây dựng hoặc sửa chữa nhà cửa, xây dựng cửa hàng, cửa hiệu, phân xưởng… đều có lễ kêu cầu, mong cho công việc được trôi chảy.
Tất nhiên người ta phải kén chọn ngày, giờ tốt phù hợp vối tuổi người chủ trì công trình. Phải là những ngày có sao “tốt” chiếu như sao Nhân chuyên hay Trực tinh, Sát cống vào ngày Hoàng đạo, ngày sinh khí, lộc mã, phúc sinh, giải thần,… Tuyệt đối tránh rơi vào ngày hắc đạo, Sát chủ, Thổ cẩm, trùng tang, trùng phục, … Còn giờ thì phải là giò Hoàng đạo.
Một số tài liệu cho rằng việc “động thổ” chỉ nên tiến hành vào các ngày: Giáp Tý, Quý Dậu, Mậu Thìn, Kỷ Mão, Canh Thìn, Tân tị, Giáp Thân, Bính Tuất, Giáp Ngọ, Bính Thân, Mậu Tuất, Kỷ Hợi, Canh Tý, Giáp Thìn, Quý Sửu.

Bình luận đã bị đóng.